عمر مفید روغن موتور چقدر است؟

عمر مفید روغن موتورهای امروزی بر اساس مشخصه‌های خاصی تعیین می‌شوند که باید از آن‌ها اطلاع داشته باشید. کارکرد مناسب و مطمئن موتور انواع خودروها، براساس روغن موتور داخل آن‌ها تعیین می‌شود. در واقع روغن موتور به نوعی مایع ادامه حیات خودروی شما محسوب می‌شود و فعالیت موتور که بخش اصلی خودرو است را تضمین می‌کند.

طبق نظر کارشناسان تجهیزات خودرو، عمر مفید روغن موتور حدودا یکسال می‌باشد. از طرفی شاید این جمله را از افراد مختلف شنیده‌اید که می‌گویند با گذشت هر سه الی شش ماه با پیمودن مسافت 5000 کیلومتری، زمان تعویض روغن موتور فرارسیده است. از این رو اغلب رانندگان ایرانی، بدون توجه به عمر مفید روغن موتور، تنها بر اساس کیلومتر پیموده‌شده توسط خودرو، تصمیم به تعویض آن می‌گیرند.

به طور کلی تخمین عمر مفید روغن موتور یک امر کلیشه‌ای است که افراد می‌توانند نظرات مختلفی راجع به آن ارائه دهند. به طور مثال برخی از اشخاص این فرضیه را مطرح می‌کنند که با توجه به اینکه روغن از جمله فرآورده‌های نفتی به شمار می‌آید که چندین هزار سال در زیر زمین سالم بوده است، بنابراین اگر از خودرو حتی به مدت 10 سال هم استفاده نشود، روغن موتور آن سالم می‌ماند. البته صحت این فرضیه بعدها در طول چندین آزمایش زیر سوال رفت.

وظایف روغن موتور خودرو

به‌طورکلی محافظت، خنک‌سازی و روان‌نمودن عملکرد موتور با رفع اصطکاک تجهیزات آن، وظایف اصلی روغن موتور محسوب می‌شوند. اگر عمر مفید روغن موتور به پایان نرسیده باشد و کارایی مناسبی از خود نشان دهد، اصطکاک در داخل موتور بین تجهیزات آن، چنان افزایش می‌یابد که توانایی ذوب‌کردن کامل قطعات موتور را خواهد داشت. تمیزکردن محفظه موتور و جذب مواد آلاینده ناشی از احتراق سوخت در سیلندر و انتقال این آلاینده‌ها به کارتر، به منظور جذب‌شدن در فیلتر هیدرولیک هم توسط روغن موتور خودرو انجام می‌شود. از وظایف دیگر روغن موتور، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مصرف سوخت در موتور خودرو را کاهش می‌دهد.
• عملکرد مناسب موتور خودرو، باعث افزایش شتاب اتومبیل می‌شود.
• بازدهی و عمر موتور را افزایش می‌دهد.
• از تجهیزات موتور از جمله سیلندر و پیستون در برابر خوردگی و اصطکاک محافظت می‌کند.

با توجه به کارایی‌های مهم ذکرشده، تعیین عمر مفید روغن موتور و اقدام به تعویض آن در زمان مناسب، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

چرا روغن موتور خودرو باید تعویض شود؟

عامل اصلی که در هنگام چک‌کردن روغن موتور ذکر کردیم، درجه روغن بود که باید در سطحی بین حداقل و حداکثر قرار می‌گرفت. اگر مقدار روغن در سطح بالاتری از مقدار حداکثر قرار بگیرد، روغن‌سوزی زیاد باعث خارج‌شدن دود آبی از اگزوز می‌شود و هم‌چنین مقدار اضافه روغن باعث بیرون‌ریزی از کاسه نمد شده و شمع‌ها را خیس می‌کند. از طرفی اگر مقدار روغن مناسب نباشد، اصطکاک زیاد بین تجهیزات، باعث اختلال در عملکرد موتور می‌شود. با گذر زمان و عملکرد موتور خودرو، آلاینده‌های بیشتری توسط روغن موتور جذب شده و باعث کثیف و سیاه‌شدن سطح روغن می‌گردد و این موضوع باعث کاهش عمر مفید روغن موتور می‌شود.

هم‌چنین با گذر زمان، خاصیت روان‌کنندگی و گران‌روی روغن موتور هم مانند سایر روانکارهای صنعتی تحلیل می‌رود و علاوه بر تاثیر بر روی عمر مفید روغن موتور، ممکن است باعث خرابی تجهیزات خود موتور هم شود.

عمر مفید روغن موتور چگونه تعیین می‌شود؟

اشاره کردیم که حتی اگر از خودرویتان استفاده نکنید، روغن‌موتورها باز هم کارایی محدودی خواهند داشت و نمی‌توانید بیش از حد از آن‌ها استفاده کنید. در حالت کلی 3 شاخصه را برای تعیین عمر مفید روغن موتور، معرفی می‌کنیم:

تعیین عمر مفید روغن موتور بر اساس کیلومتر پیموده‌ شده خودرو

مقدار کیلومتر طی شده خودرو هنگام تعویض باید ثبت شده و روی قوطی روغن موتور یا روی یک کارت یادداشت شود. هم‌چنین بازه تعویض روغن موتور نیز باید به اطلاع افراد برسد. از این طریق افراد می‌توانند محاسبه کنند که چه زمانی باید برای تعویض روغن موتور اقدام کنند.

البته دقت کنید که خودروی شما هنگام ترافیک یا درجا کارکردن هم روغن‌سوزی می‌کند که این بخش توسط کیلومترسنج خودرو محاسبه نمی‌شود. بنابراین عمر مفید روغن موتور مقداری کمتر از حالت معمول بوده و باید حدودا 50 الی 80 کیلومتر مانده به کیلومتر تعویض، اقدامات لازم را برای تعویض روغن موتور انجام دهید.

تعیین عمر مفید روغن موتور بر اساس گذر زمان مشخص

زمان علمی برای تعویض روغن موتور خودرو، معمولا روی قوطی روغن موتور با نام quartz مشاهده می‌شود. این زمان با در نظر گرفتن سرعت متوسط 120 کیلومتر هنگام حرکت خودرو تعیین شده است. می‌توانید با ایجاد یک تناسب ساده بر اساس سرعت متوسط خودرویتان و مقدار استفاده از آن، زمان حدودی برای عمر مفید روغن موتور خود را مشخص کنید.

ممکن است در بازه‌ای از زمان، موتور خودروی شما تحت فشار بسیار زیادی کار کند. به عنوان مثال، رانندگی در شرایط هوایی بسیار سخت، افزایش وزن خودرو هنگام رانندگی و حمل‌کردن بارهای سنگین، بکسل اتومبیل‌های دیگر و سایر موارد.

موارد ذکر شده باعث روغن‌سوزی بیشتر و فشار به موتور می‌شوند. اگر می‌دانید که در این شرایط از خودرویتان استفاده کرده‌اید، زودتر از زمان یا کیلومتر تعویض در نظرگرفته‌شده، باید به فکر اتمام عمر مفید روغن موتور خودرو خود باشید و نسبت به تعویض آن اقدام کنید.